علل زخم پشت گوش نوزاد چیست؟ از خشکی و اگزما تا عفونت پوستی
زخم پشت گوش نوزاد میتواند در اثر خشکی، اصطکاک، باقی ماندن رطوبت، اگزما یا درماتیت سبورهای ایجاد شود؛ اما وقتی پوست باز شده، ترشح دارد، متورم میشود یا روی آن دلمه زردرنگ شکل میگیرد، احتمال عفونت پوستی اهمیت بیشتری پیدا میکند. گاهی هم چیزی که به شکل زخم دیده میشود، در واقع ترک ناشی از التهاب و رطوبت در چین پشت گوش است.
ظاهر ضایعه برای پیدا کردن علت بسیار مهم است. پوستههای چرب و زرد همراه با درگیری پوست سر بیشتر به نفع درماتیت سبورهای است، در حالی که خشکی، خارش و ترک میتواند با اگزما ارتباط داشته باشد. از طرف دیگر، ترشح، چرک، دلمههای زرد یا گسترش قرمزی نیازمند ارزیابی پزشکی است.
آنچه در این مقاله میخوانیم
مهمترین علت زخم پشت گوش نوزاد چیست؟
درماتیت سبورهای چگونه پشت گوش نوزاد را زخم میکند؟
آیا اگزما باعث ترک و زخم پشت گوش نوزاد میشود؟
رطوبت و اصطکاک چطور باعث زخم پشت گوش نوزاد میشوند؟
چه زمانی زخم پشت گوش نوزاد میتواند نشانه عفونت باشد؟
برای زخم پشت گوش نوزاد در خانه چه کار کنیم؟
تفاوت اگزما، کلاه گهوارهای و عفونت گوش نوزاد
چه زمانی برای زخم پشت گوش نوزاد باید به پزشک مراجعه کرد؟
سخن پایانی
سوالات متداول
مهمترین علت زخم پشت گوش نوزاد چیست؟
در بسیاری از نوزادان، التهاب و ترک پشت گوش از مشکلات پوستی شایعی مانند درماتیت سبورهای، اگزما، خشکی پوست یا التهاب ناشی از رطوبت و اصطکاک شروع میشود. بنابراین دیدن یک ناحیه قرمز یا پوستهپوسته همیشه به معنی عفونت نیست.
پشت گوش محل نسبتا پنهانی است و ممکن است هنگام شستوشو کاملا خشک نشود. شیر، عرق، آب حمام یا ترشحات پوستی میتوانند برای مدتی در این چین باقی بمانند. از طرف دیگر، تماس مداوم پوست با پوست یا لباس و حرکت سر نیز اصطکاک ایجاد میکند. مجموعه این عوامل میتواند سد محافظ پوست را ضعیف کند و زمینه ترک خوردن آن را فراهم آورد.
درماتیت سبورهای نوزاد یکی از علتهای مهم است. این مشکل اغلب با پوستههای سفید یا زرد و چرب روی سر شناخته میشود، اما میتواند پشت گوش و سایر چینهای پوستی را نیز درگیر کند. در این حالت ممکن است پوست پشت گوش قرمز، مرطوب، پوستهدار یا حتی ترکخورده شود.
اگزما نیز میتواند چنین ظاهری ایجاد کند. پوست مبتلا به اگزما اغلب خشک و تحریکپذیر است و خارش باعث مالش یا خراشیدن پوست میشود. همین چرخه میتواند یک ناحیه کوچک التهاب را به پوست باز و زخمی تبدیل کند.
درماتیت سبورهای چگونه پشت گوش نوزاد را زخم میکند؟
درماتیت سبورهای نوزاد یا همان کلاه گهوارهای میتواند از پوست سر فراتر برود و پشت گوش را درگیر کند؛ در چین پشت گوش، التهاب و رطوبت ممکن است باعث پوستهریزی، ترک و ظاهر زخمی شود.
این بیماری در ماههای ابتدایی زندگی شایع است و اغلب با پوستههای ضخیم، چرب و زردرنگ روی پوست سر شناخته میشود. اما محدود به سر نیست. ابروها، پیشانی، چینهای گردن و ناحیه پشت گوش نیز ممکن است درگیر شوند.
نکته جالب اینجاست که درماتیت سبورهای معمولا خارش شدیدی ایجاد نمیکند و بسیاری از نوزادان برخلاف چیزی که ظاهر پوست نشان میدهد، ناراحتی زیادی ندارند. در بیشتر موارد نیز این وضعیت طی ماههای نخست زندگی بهتدریج فروکش میکند.
ظاهر پشت گوش در درماتیت سبورهای
ممکن است یکی یا چند مورد زیر دیده شود:
- حالت چرب و مومی
- پوستههای سفید یا زرد
- پوست قرمز یا صورتیرنگ
- رطوبت و حالت براق پوست
- ترکهای ظریف در چین پشت گوش
- گسترش همزمان پوستهها به پوست سر، ابرو یا گردن
نکته مهم این است که کندن پوستهها با ناخن میتواند پوست زیر آن را زخمی کند و احتمال ورود میکروبها را افزایش دهد. به همین دلیل ظاهر زخم همیشه به معنای وجود بیماری جدید نیست؛ گاهی خود التهاب و دستکاری پوست باعث باز شدن سطح آن شده است.
آیا اگزما باعث ترک و زخم پشت گوش نوزاد میشود؟
بله. اگزما یا درماتیت آتوپیک میتواند پوست را خشک، ملتهب و خارشدار کند و در اثر مالش یا خراش، ترک و زخم سطحی ایجاد شود. پوست نوزاد در برابر عوامل محرک حساستر است و زمانی که سد پوستی ضعیف شود، رطوبت سریعتر از دست میرود و تحریکپذیری افزایش پیدا میکند.
اگزما ممکن است با پوست خشک و پوستهپوسته شروع شود و بعد، در صورت مالش مداوم، به ناحیهای قرمز و ترکخورده تبدیل شود. در بعضی موارد نیز سطح پوست ممکن است رطوبت پس دهد و بعد از خشک شدن، پوسته یا دلمه ایجاد کند.
در نوزادان، اگزما اغلب صورت و پوست سر را درگیر میکند، اما میتواند نواحی دیگری را هم تحت تأثیر قرار دهد. وجود خشکی قابل توجه، خارش، بیقراری هنگام تماس با ناحیه و تکرار شدن ضایعه میتواند سرنخهایی به نفع این علت باشد. برخی محرکهای رایج نیز میتوانند وضعیت پوست را بدتر کنند:
- تعریق
- بزاق
- نرمکننده لباس
- هوای بسیار خشک
- شامپوهای نامناسب
- دستمال مرطوب معطر
- شوینده یا صابون معطر
- اصطکاک لباس یا حوله
آکادمی پوست آمریکا نیز بر استفاده از شوینده ملایم بدون عطر، حمام کوتاه با آب ولرم و مرطوبکردن منظم پوست نوزاد تأکید میکند. برای خرید قرص کلمگزینک کلیک کنید.
رطوبت و اصطکاک چطور باعث زخم پشت گوش نوزاد میشوند؟
باقی ماندن رطوبت در چین پشت گوش، همراه با اصطکاک پوست با پوست یا لباس، میتواند باعث التهاب چین پوستی شود و در ادامه ترک یا زخم سطحی ایجاد کند.
پشت گوش نوزاد از آن قسمتهایی است که ممکن است در ظاهر تمیز به نظر برسد، اما پس از حمام یا تعریق هنوز مقدار کمی رطوبت در چین آن باقی مانده باشد. اگر این وضعیت مرتب تکرار شود، پوست نرم و تحریکپذیر شده و مقاومت آن در برابر اصطکاک کاهش پیدا میکند.
این حالت در پزشکی با مفهوم intertrigo یا التهاب چین پوستی شناخته میشود. در نوزادان، حتی بزاق یا رطوبتی که هنگام شیر خوردن یا آبریزش دهان به اطراف صورت و گوش میرسد، میتواند به تحریک پوست کمک نماید.
| ظاهر پوست | احتمال مطرحتر |
|---|---|
| قرمزی و رطوبت در چین | التهاب ناشی از رطوبت و اصطکاک |
| پوسته زرد و چرب | درماتیت سبورهای |
| خشکی و خارش | اگزما |
| ترک سطحی | تحریک یا التهاب پوستی |
| چرک یا دلمه زرد | احتمال عفونت |
| قرمزی در حال گسترش | نیازمند ارزیابی پزشکی |
برای مراقبت روزمره، تمیز کردن ملایم و خشککردن آرام چین پشت گوش مهم است. مالیدن شدید حوله یا استفاده از مواد معطر میتواند تحریک را بیشتر کند.
همچنین نباید برای هر قرمزی، خودسرانه کرمهای دارویی مختلف امتحان کرد؛ زیرا درمان مناسب به علت اصلی وابسته است. برای خرید قرص مگنی فورت کلیک کنید.
چه زمانی زخم پشت گوش نوزاد میتواند نشانه عفونت باشد؟
وجود چرک، ترشح، دلمه زرد یا عسلی، تورم، درد، قرمزی رو به گسترش، تاول یا تب میتواند احتمال عفونت پوستی را مطرح کند و در نوزاد باید جدی گرفته شود.
این قسمت مهمترین مرز میان یک تحریک ساده و وضعیتی است که نیاز به بررسی پزشکی دارد. پوست ترکخورده راه ورود مناسبی برای باکتریها و سایر میکروبها ایجاد میکند. در کودکان مبتلا به اگزما نیز شکافهای پوستی احتمال عفونت ثانویه را افزایش میدهند.
یکی از نشانههایی که پزشکان به آن توجه میکنند، دلمه زرد یا عسلیرنگ است. این ظاهر میتواند در عفونتهای باکتریایی مانند عفونت استافیلوکوکی یا زردزخم دیده شود. البته فقط بر اساس رنگ دلمه نمیتوان تشخیص قطعی داد و معاینه اهمیت دارد.
- قرمزی که سریعتر از قبل گسترش پیدا میکند
- بیحالی یا تغییر محسوس رفتار نوزاد
- دلمههای زرد یا عسلی جدید
- درد یا حساسیت واضح
- تورم واضح اطراف گوش
- ترشح مداوم از پوست
- تاولهای متعدد
- خروج چرک
- تب
در نوزادان کمسن، تب اهمیت ویژهای دارد. توصیه میشود تب در کودک زیر 6 ماه با پزشک مطرح شود و در نوزاد بسیار کمسن، ارزیابی فوریتر اهمیت دارد. همچنین اگر همراه ضایعه پوستی، تاولهای دردناک، تب یا بدحال شدن نوزاد ایجاد شود، نباید آن را فقط به اگزما نسبت داد.
برای زخم پشت گوش نوزاد در خانه چه کار کنیم؟
تا زمان مشخص شدن علت، بهترین کار اغلب تمیز نگه داشتن ملایم ناحیه، خشک نگه داشتن چین پشت گوش، جلوگیری از اصطکاک و پرهیز از دستکاری زخم است؛ داروی موضعی نباید بدون تشخیص مناسب استفاده شود. برای مراقبت اولیه میتوان این نکات را رعایت کرد:
- پوسته یا دلمه را با ناخن جدا نکنید
- از مالیدن شدید پوست خودداری کنید
- ناحیه را با آب ولرم و شوینده بسیار ملایم و بدون عطر تمیز کنید
- بعد از شستوشو، پشت گوش را با ضربههای آرام خشک کنید
- پوست را مرتب از نظر افزایش قرمزی، ترشح یا تورم بررسی کنید
- محصولات عطری و شویندههای قوی را از تماس با ناحیه دور نگه دارید
در صورت وجود اگزما و خشکی، پزشک ممکن است استفاده از مرطوبکننده مناسب نوزاد را توصیه کند. برای درماتیت سبورهای نیز معمولا نیاز به کندن خشن پوستهها وجود ندارد. این بیماری در بسیاری از نوزادان خودبهخود بهتر میشود و مراقبت ملایم از پوست اهمیت بیشتری دارد.
اما در صورت مشاهده چرک، دلمه عسلی، ترشح، تورم یا تب، درمان خانگی نباید جای معاینه را بگیرد. بسته به علت، پزشک ممکن است درمان ضدباکتری، ضدقارچ یا درمان ضدالتهاب مناسب سن نوزاد را تجویز کند. انتخاب دارو به تشخیص بستگی دارد و استفاده خودسرانه از آنتیبیوتیک یا کورتون موضعی برای نوزاد کار درستی نیست.
این مقاله را از دست ندهید: کم خونی کودکان + مهمترین علائم، خطرات و راهکارهای تشخیص آن
تفاوت اگزما، کلاه گهوارهای و عفونت گوش نوزاد
تفاوت اصلی در شکل ضایعه، میزان خشکی یا چربی، خارش، ترشح و وضعیت عمومی نوزاد دیده میشود؛ با این حال تشخیص قطعی از روی یک نشانه بهتنهایی امکانپذیر نیست.
| ویژگی | اگزما | درماتیت سبورهای | عفونت پوستی |
|---|---|---|---|
| خشکی | معمولاً قابل توجه | ممکن است وجود داشته باشد | متغیر |
| پوسته | خشک و ریز | اغلب چرب و زرد | ممکن است همراه دلمه باشد |
| خارش | معمولا بیشتر | معمولا خفیف یا absent | ممکن است درد و حساسیت بیشتر باشد |
| ترشح | در موارد شدید ممکن است | گاهی | نگرانکنندهتر |
| دلمه زرد/عسلی | ممکن است در عفونت ثانویه دیده شود | معمولا ویژگی اصلی نیست | میتواند مطرحکننده عفونت باشد |
| تب | معمولا ندارد | معمولا ندارد | ممکن است وجود داشته باشد |
| گسترش سریع قرمزی | معمول نیست | معمولا نیست | هشداردهنده |
درماتیت سبورهای اغلب با پوست سر و نواحی چربتر ارتباط دارد و پشت گوش یکی از محلهای شناختهشده درگیری آن است. اگزما بیشتر با خشکی و خارش همراه است و مالش میتواند پوست را باز کند. عفونت زمانی بیشتر مطرح میشود که تغییرات جدیدی مانند چرک، تورم، دلمه عسلی، درد یا گسترش قرمزی اضافه شده باشد.
چه زمانی برای زخم پشت گوش نوزاد باید به پزشک مراجعه کرد؟
در نوزاد، وجود تب، چرک، ترشح، تاول، تورم، درد واضح، قرمزی منتشرشونده یا بدتر شدن سریع ضایعه دلیل مناسبی برای تماس با پزشک است.
همچنین بهتر است زمانی که زخم بدون علت مشخص ایجاد شده، طی چند روز بهتر نمیشود یا مرتب عود میکند، معاینه انجام شود. گاهی یک مشکل پوستی ساده مانند اگزما یا درماتیت سبورهای با مراقبت مناسب کنترل میشود، اما عفونت ثانویه نیازمند رویکرد متفاوتی است.
برای نوزادان کمسن حساسیت بیشتری لازم است. MedlinePlus توصیه میکند تب در کودک زیر 6 ماه سریع با پزشک مطرح شود. همچنین تورم پشت گوش، درد شدید یا بدتر شدن علائم میتواند نیازمند ارزیابی فوری باشد. برای خرید قرص آرتروبست کلیک کنید.
اگر ضایعه همراه با تاولهای متعدد، زخمهای دردناک یا تب ظاهر شده باشد، مراجعه را به تاخیر نیندازید. برخی عفونتهای ویروسی پوست در کودک مبتلا به اگزما میتوانند جدی باشند و نیاز به درمان سریع داشته باشند.
در نهایت، عکس گرفتن از ضایعه برای مقایسه روزبهروز میتواند برای والدین مفید باشد، اما عکس جای معاینه پزشک را نمیگیرد؛ بهخصوص وقتی ظاهر پوست در حال تغییر است.
سخن پایانی
زخم پشت گوش نوزاد در بسیاری از موارد از یک التهاب پوستی ساده، خشکی، رطوبت یا بیماریهایی مانند اگزما و درماتیت سبورهای شروع میشود و همواره به معنای عفونت نیست. مهمترین نکته این است که ظاهر ضایعه را دقیق زیر نظر بگیریم؛ پوستههای زرد و چرب با پوست خشک و خارشدار یکسان نیستند و پوست ترشحدار یا متورم هم داستان متفاوتی دارد.
وجود چرک، دلمه عسلی، تاول، تورم، قرمزی رو به گسترش یا تب هشدار مهمتری محسوب میشود و نباید فقط با کرمهای خانگی پوشانده شود. مراقبت ملایم، خشک نگه داشتن چین پشت گوش و پرهیز از کندن پوستهها میتواند از تحریک بیشتر جلوگیری کند.
در نتیجه، علل زخم پشت گوش نوزاد طیف متفاوتی دارند و درمان درست زمانی انتخاب میشود که علت واقعی مشخص باشد. اگر ظاهر پوست غیرعادی است، رو به بدتر شدن میرود یا هر یک از نشانههای هشدار دیده میشود، قدم بعدی مراجعه به متخصص اطفال یا متخصص پوست کودکان است.
سوالات متداول
آیا زخم پشت گوش نوزاد خطرناک است؟
همیشه خطرناک نیست و ممکن است در اثر خشکی، اگزما، درماتیت سبورهای یا رطوبت ایجاد شده باشد. اما چرک، تورم، دلمه عسلی، تب، درد یا گسترش سریع قرمزی نیاز به بررسی پزشکی دارد.
چرا پشت گوش نوزاد قرمز و پوسته پوسته میشود؟
درماتیت سبورهای، اگزما و التهاب ناشی از رطوبت و اصطکاک از علتهای مهم هستند. وجود پوستههای زرد و چرب روی سر و اطراف گوش، احتمال درماتیت سبورهای را بیشتر مطرح میکند.
برای ترک پشت گوش نوزاد چه چیزی خوب است؟
ناحیه باید با ملایمت تمیز و کاملا خشک شود و از صابون و محصولات عطری دور بماند. در صورت خشکی یا اگزما، پزشک میتواند مرطوبکننده مناسب سن نوزاد را پیشنهاد کند؛ برای پوست زخمی یا ترشحدار، بهتر است پیش از استفاده از دارو معاینه انجام شود.
چه زمانی قرمزی پشت گوش نوزاد نشانه عفونت است؟
زمانی که قرمزی با ترشح، چرک، دلمه زرد یا عسلی، تورم، درد، تاول، گسترش ضایعه یا تب همراه شود، احتمال عفونت بیشتر میشود و باید توسط پزشک ارزیابی شود.
منبع:
دیدگاهها